Obradovića, Gradska ili Careva džamija u Bileći, iako je sagrađena davne 1895. godine, jedna je od mlađih džamija na ovim prostorima, rekao je za „Avaz“ Sadet ef. Bilalić, glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Bileća i Gacko.
Prema riječima ef. Bilalića, Careva džamija napravljena je na temeljima jedne manje džamije
Tri kamena
– Ova džamija spada u unikatna arhitektonska rješenja iz tog vremena. Njen projekt potpisuje austrougarski arhitekta. Gradnju je tada finansirala Zemaljska vlada s 50 posto, a 50 posto vjernici – pojasnio nam je ef. Bilalić.
Interesantno je to, dodao je efendija, što je, uporedo s gradnjom ove džamije, građena i pravoslavna crkva u Bileći na isti način – sredstvima Zemaljske vlade i vjernika.
– Džamija je prvobitno građena od neobrađenog kamena, ali kada su Bošnjaci vidjeli da se crkva gradi od klesanog kamena, i oni su zatražili od cara Franje Josipa isto, što im je i dozvoljeno. I sada se na džamiji vide tri kamena koja su prva ugrađena – istakao je on.
Car Franjo Josip je kao dar donio ćilim, koji se čuvao sve do 1993. godine, kada je džamija zapaljena. Ef. Bilalić kaže da je obnova džamije počela 2007, a završena je nakon četiri godine.
– Prvi put bajram-namaz klanjan je za Kurban-bajram 2012. godine, a predvodio ga je tadašnji imam, Husein efendija Hodžić – naveo je ef. Bilalić.
Zanimljiva činjenica je da su ključevi od ove džamije kod nane Fate Jaganjac, koja stanuje u neposrednoj blizini. Ona je od obnove džamije i povratka u ovo mjesto svake godine uz ramazan palila kandilje na džamiji. Do prošle godine…
Dobre komšije
– Prošle godine, zbog vanrednih okolnosti, ove korone i mojih godina, a bila sam i bolešljiva, nisam mogla paliti kandilje. To mi je teško palo, ali kandilji su se palili zahvaljujući mojoj komšinici Radenki Lero, koja je to radila umjesto mene. I ovog ramazana ona to radi – kazala nam je nana Fata.
Prisjetila se i prvog Bajrama kada se vratila.
– Pozvala sam Radenkinu svekrvu da zajedno ručamo taj dan, da ne budem sama, a ona je došla kao neko najrođeniji i ispunila mi želju. Evo, vrijeme je pokazalo da su to nastavili Radenka i njen suprug – kazala je nana Fata i dodala da svakog Bajrama Radenka i suprug dođu kod nje, a ona ide kod njih za Božić, Vaskrs i krsnu slavu.
Udar groma
Careva džamija je specifična po tome što ima lift, odnosno pristupnu rampu za osobe s invaliditetom. Projekt su proveli Udruženje djece i omladine s poteškoćama u razvoju iz Trebinja “Sunce nam je zajedničko”, Opština Bileća, Savez udruženja paraplegičara Crne Gore i Srpska pravoslavna crkva opštine Nikšić, a finansiran je iz IPA fondova prekogranične saradnje između Bosne i Hercegovine i Crne Gore.
Za historijat bilećke džamije veže se još jedna interesantna činjenica. U Hercegovini su, naime, poznati udari gromova pa je tako jedan pogodio i džamiju i srušio dio zvani “kaca”. Dio je poslije dozidan, ali je munara ostala kraća za metar pa je tako i obnovljena, jer kada se izbroje redovi kamena na munari na starim fotografijama do balkona, identično je i sada.
Izvor : AVAZ
