Više od četiri vijeka otkako je prvi put izgrađena džamija Safer-age Begovića, poznata i kao džamija u Dabrici minareta jedinstvenog u osmanskoj arhitekturi – u obliku sahat-kule, i sada plijeni svojom ljepotom. Nije stoga čudno što ju je Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika 2003. godine proglasila nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Ni ratovi, a ni brojne elementarne nepogode koje su oštećivale i rušile džamiju nisu je uspjeli uništiti. Ona se uvijek ponovno uzdizala, još ljepša.
Džamija je građena od lomljenog kamena, a na natpisu iznad njenih ulaznih vrata i sada stoji svjedočanstvo o njenoj gradnji. Natpis je smješten u četiri elipsasta polja i ispisan lijepim nesh-dželi pismom. S obzirom kako je tarih veoma uspješno izveden vjeruje se kako je pisan u Carigradu.
Minaret u obliku sahat-kule
“Džamija u Dabrici je jedna od najstarijih u istočnoj Hercegovini, a samim tim ta činjenica govori o njenom značaju. Na natpisu iznad ulaznih vrata možemo pročitati da je sagrađena početkom 17. stoljeća, odnosno da je građena od 1610. do 1611. i da ju je sagradio Safer-aga Begović za kojeg neki kažu da je iz Turske, a neki pak, kažu da je iz Podgorice”, kaže u razgovoru za Anadolu Agency (AA) Mersad efendija Šabanović, glavni imam Medžlisa Islamske zajednice Stolac.
Osim što spada u jednu od najstarijih džamija u istočnoj Hercegovini posebna je, potvrđuje i efendija Šabanović, po svom minaretu.
Osim džamije u Dabrici minarete u obliku sahat-kule imaju još jedino Avdića džamija na Planoj (Bileća) Čelebića džamija u Donoj Bijenji i džamija u Kruševljanima (Nevesinje).
Munara je sagrađena na jedan specifičan način što nije uobičajno kod naših bosanskohercegovačkih munara. Ona je na prvi pogled ili posjetiocima koji prvi put dolaze interesantna zato što ne viđaju takve munare u svakodnevici uz džamije. Munara je građena na četiri ugla, četverougla je, a bila je visine 15 metara. Prilikom vremenskih nepogoda 1889. godine, jakih vjetrova srušena je dopola tako da je ponovno sagrađena nešto niža nego je prije bila. Bila je u tom obliku sve do 1993. godine kada je srušena. Proglašena je nacionalnim spomenikom 2003. godine, a obnovljena je i svečano otvorena 7. jula 2012. godine.
Do tog mjesta udaljenog od Stoca 21 kilometar vodi cesta, na pojedinim dionicama i makadam, koja se kod Maslina odvaja od ceste Stolac-Čapljina.
Od osnivanja blagajskog kadiluka 1469. godine, pa sve do njegovog ukidanja 1851. godine Dabrica se u administrativno-sudskom pogledu nalazila u njegovom sastavu. Dabrica se spominje kao džemat kojem su pripadale mahale Bračići, Brijeg (Bajir-brijeg), Maričin gaj (Maričnjak) i Miljanovići (Miljanovica).
Klanjanje bajram-namaza, tradicija i obaveza u Dabrici
“Što se tiče značaja, u jednom ovakvom mjestu koje je udaljeno od Stoca 21 kilometar, koje je nekada bilo naseljeno sa četiri mahale, zaseoka, svakako da je bila velika potreba za takvim jednim vjerskim objektom, duhovnim centrom, džamijom koja je okupljala vijernike u to vrijeme. Ona je i nakon rata bila veliki poticaj, veliko ohrabrenje i pokretač da se ljudi vrate u ovo mjesto.
Također, aktivnosti koje sada imaju i koje provode su rjeđe zbog vjernika koji nedostaju, koji su raseljeni širom svijeta, međutim, oni se opet kada treba okupe.
“Ova džamija je ta koja okuplja vjernike, posebno u ramazanu, gdje imamo teraviju, iftar. Ovo je jedno od rijetkih mjesta i džamija koje su ovako udaljene i koje nemaju puno stalnih vjernika, odnosno stanovnika koji u tom mjestu stalno žive, ali uspijeva da opstane”, ističe efendija Šabanović.
No, džamija u Dabrici je jedna od rijetkih, navodi, u kojoj se klanja bajram-namaz i u koju napune stanovnici tog mjesta bez obzira gdje oni živjeli i koliko su udaljeni od mjesta, odnosno koliko su raseljeni.
Opet kada bajram dođe oni se svi okupe ovdje i sigurno da ima veliki značaj okupljanje stanovnika ovog mjesta i tih vjernika pa makar to bilo jednom ili dva puta godišnje.
Mjesto na 70 izvora
Dabrica je bogata sa svojim prirodnim resursima, poznata po izvorima, stari ljudi spominju da ima preko 70 izvora što je za Hercegovinu jedan veliki izazov, nešto što je posebno vrijedno i nešto što zaslužuje pažnju.
Istina je da je nakon rata Dabrica pripala novonastaloj opštini Berkovići i da se administracija i sve što je vezano za pravne postupke i tu administraciju vodi u opštini Berkovići. Ali, to ništa ne remeti i ne narušava taj osjećaj i važnost i raspoloženje i spremnost ljudi da i dalje Dabricu i drže i smatraju svojom i da joj posvećuju veliku pažnju.
Izvor: Aa.com.tr
Fotografije: Sanel Marić
