U knjizi Pisma iz Azije Zuke Džumhura Isfahan zauzima posebno mjesto – ne samo kao grad, već kao simbol jedne velike civilizacijske epohe. Već samo značenje njegovog imena, „polovina svijeta“, otkriva koliki je ugled ovaj iranski grad imao kroz historiju.
Džumhur Isfahan opisuje s divljenjem, ali i s prepoznatljivom dozom ironije. Pred čitaocem se otvaraju prostrani trgovi, monumentalne džamije, mostovi koji su istovremeno i arhitektura i poezija, te raskoš safavidskog doba koja je ostavila neizbrisiv trag u kulturnoj baštini Irana. Njegov stil nije suhoparan ni faktografski – on gradi atmosferu, priziva boje, mirise i svjetlost grada koji je nekada bio jedno od središta svijeta.
U tom kontekstu izgovara i snažnu rečenicu: „Kad je Isfahan bio sav osvjetljen, London je imao tek jednu uličnu lampu.“ Ova misao nadilazi doslovno značenje. Ona je metafora civilizacijskog sjaja Istoka u vremenu kada su mnogi evropski gradovi tek započinjali svoj urbani razvoj. Džumhur ovom usporedbom ne umanjuje vrijednost Zapada, već podsjeća na često zaboravljenu činjenicu da je kulturna i arhitektonska veličina imala više svojih centara.
Isfahan kod Džumhura nije samo prostor, već ideja – dokaz da historija nije linearna i jednostrana. Grad „polovina svijeta“ postaje simbol ravnoteže, susreta kultura i vremena u kojem je Istok bio svjetionik znanja, umjetnosti i urbanog života.
Upravo kroz Isfahan, Džumhur potvrđuje svoju sposobnost da putopis uzdigne iznad pukog bilježenja doživljaja – pretvarajući ga u refleksiju o civilizaciji, identitetu i prolaznosti moći.
